منو
بيشتر
مقالات
hsdfg
چهارشنبه 1 آبان 1392 مکانیسم توسعه پاک: (CDM)
روند افزایش دمای زمین به یکی از چالش های اساسی کشورها در قرن هزاره سوم تبدیل شده است. فعالیتهای انسانی که با ایجاد گازهای گلخانه ای و افزایش سطح آن در جو زمین همراه است، عامل اصلی گرم شدن هوا است،از جمله این فعالیتها مصرف سوختهای فسیلی(زغال سنگ، نفت، گاز طبیعی) و از بین بردن جنگلهاست. بیشترین میزان مصرف سوخت فسیلی مربوط به اتومبیـل هـا، کارخـانه هـا و نیــروگاه هـا می باشد.سوزاندن این سوخت ها گاز گلخانه ای دی اکسید کربن(Co2) را تولید می نماید که نقش اساسی در گرم شدن جو زمین دارد. افزایش مصرف انرژی علاوه بر افزایش آلایندگی موجب بالا رفتن دمای کـره زمین و ایجــاد پدیده گلخانه ­ای شده که از جمله آثار آن بالا آمدن سطح آب دریاها، خشکسالیها و تغییرات اقلیم می باشد و اثرات سوء آن بر دنیای امروز و نسلهای بعدی قابل توجه می باشد. اجتناب از این پدیده ناگوار، جز با اقدامات اساسی در جهت بهینه سازی مصرف انرژی و افزایش سهم انرژیهای تجدید پذیر در تامین انرژی جهان، جلوگیری از تخریب جنگلها و تغییر کاربری زمین و کاهش آلاینده های زیست محیطی ممکن نیست.  
مکانیسم توسعه پاک، یک مکانیسم همکاری بین‌المللی است که تحت پروتکل کیوتو(مصوب سال 1992 با هدف کاهش گازهای گلخانه‌ای) بنا نهاده شده و از مکانیسمهای انگیزشی برای کشورهای در حال توسعه جهت اجرای پروژه های کاهش مصرف انرژی و انتشار آلاینده ها می باشد و به آنClean Development Mechanism گفته می شود. مکانیسم مذکور امکانی است که به مالکین پروژه های دارای قابلیت کاهش آلایندگی کمک می نماید تا در کنار اجرای پروژه، به درآمدهای جدیدی نیز(از محل کاهش آلایندگی) دست یابند.
 بر اساس این مکانیسم کشورهای در حال توسعه می توانند با اجرای پروژه های مرتبط با کاهش مصرف انرژی و کاهش انتشار آلاینده ها، معادل کربن (CO2) کاهش یافته از سازمان ملل گواهی کاهش انتشار دریافت نمایند و این گواهی را در بازاری موسوم به بازار کربن به کشورهای توسعه یافته بفروش رسانده و در آمدی را برای پروژه و کشور ایجاد نمایند در حال حاضر سازمان حفاظت محیط‌زیست از سوی سازمان ملل‌متحد متولی اصلی توسعه طرح‌ها و پروژه‌ها در قالب مکانیسم توسعه‌پاک محسوب می‌شود.
پتانسیلهای موجود در ایران:
 ایران در سال 1384 با تصویب مجلس شورای اسلامی به پروتکل کیــوتو  پیوسته است امــا تا کنون موفق به جذب سرمایه‌ای از این طریق نشده است.ما باید ضمن شناسایی پتانسیل‌ها و فرصت‌های موجود برای اجرای پروژه‌های مکانیسم توسعه پاک در بخش‌های صنعت، نفت، گاز، پتروشیمی، نیرو، کشاورزی، شهرداریها و... نسبت به تعیین جایگاه بانک‌ها و موسسات مالی اقدام نموده و موانع و مشکلات موجود و راهکارهای لازم را نیز جهت تسریع توسعه پروژه ها در کشور بررسی نمائیم.
 3131  پروژه در 71 کشور مختلف اجراء شده که 645 میلیون تن کاهش انتشار CO2 را همراه داشته و تا پایان سال 2012 میزان کاهش به 2 میلیارد تن خواهد رسید.در ایران 4 پروژه اجراء شده که 600 هزار تن کاهش انتشارداشته است (یک پروژه جمع آوری گازهای میادین نفتی به میزان 450 هزار تن و 3 پروژه جایگزینی گاز طبیعی به جای مازوت  به میزان 150 هزار تن)، چهار پروژه هم در مرحله ایده اولیه می باشد. ایران پتانسیل بالایی برای اجرای پروژه های CDM در زمینـه انرژیهــای تجــدید پذیـر (خورشیدی،  بادی و...) جنگل و کشاورزی دارد.
کنترل اثرات منفی روند افزایش دمای زمین:
با افزایش آگاهی‌های عمومی، مصرف بهینه سوخت و انرژی، افزایش سطح فضای سبز و جلوگیری از تخریب جنگل‌ها، بازیافت مواد و استفاده از انرژی‌های جایگزین سوخت‌های فسیلی مانند باد و خورشید می‌توان اثرات منفی روند افزایش دمای زمین بر زندگی بشر را کنترل نمود. همچنین  بایدبرنامه های مربوط به مدیریت مصرف انرژی، اصلاح فرایند صنعتی، توسعه پوشش گیاهی و حفاظت از منابع طبیعی( جنگل) را نیز در دستور کار داشته باشیم.
بخشهای دارای پتانسیل بالا به منظور اجراء پروژه های مکانیسم توسعه پاک:
1) صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
2) انرژیهای تجدید پذیر
3) مدیریت بازیافت انرژی از پسماندها و ضایعات
4) صنایع تولیدی
5) بهبود و بهینه سازی سیستم های حمل و نقل
6)جنگل کاری و احیای جنگل و صنایع کشاورزی
 
نمونه فعالیتهای در قالب مکانیسم توسعه پاک:
جایگزینی انرژیهای کم کربن،توسعه فعالیتهای کاهش گازهای گلخانه ای، همکاری با سازمان اپک (ارتقاء تولید و مصرف نفت و گاز با توجه به مسائل زیست محیطی)، آموزش و فرهنگ سازی، اتخاذ تدابیر لازم در خصوص استفاده از گاز طبیعی جهت فعالیت نیروگاهها، تولید برق از گاز، جمع آوری گازهای همراه نفت و استحصال محصولات گازی(NGL)، جمع آوری گازهای همراه نفت و تولید برق، تزریق گاز در چاه و تبدیل به CNG، عدم سوزاندن گازهای همراه نفت در شرکت ملی نفت، کاهش مصرف انرژی در ساختمانها از 310 به 151 کیلووات ساعت در هر متر مربع (در ساختمانهای جدید باید به 120 کاهش یابد)،اصلاح فرآیندها به خصوص در صنایع انرژی بر، ارائه برچسب انرژی به ازای تولید صنعتی،پروژه بازیابی گاز فلر، جمع آوری و ذخیره سازی دی اکسید کربن در مناطق ویژه گاز، بهینه سازی مصرف انرژی و جایگزینی سوخت (مانند مازوت)، جمع آوری گازهای همراه مارون، تولید برق از گازهای خروجی توربین گازی، نصب اکونومایزر جهت افزایش راندمان دیگهای بخار، بازیابی حرارت از خروجی توربینها. 
 
 
محمود خزائلی     کارشناس محیط زیست
 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر